Starożytna Bononia i złoty pierścień

W sercu północnej Bułgarii, tuż nad spokojnymi wodami Dunaju, skrywa się starożytna Bononia - miejsce, które dla archeologów jest niczym żywy podręcznik historii. Tu, gdzie obecnie znajduje się bułgarskie miasto Widin, archeolodzy dokonali jednego z najbardziej fascynujących odkryć ostatnich lat -odkryli złoty pierścień z II–III wieku naszej ery.

Złoty pierścień – symbol miłości sprzed dwóch tysięcy lat

Pierścień, ważący imponujące 23,63 grama, zachwyca precyzją wykonania. Znaleziono go na głębokości sześciu metrów w warstwie z II–III wieku naszej ery. To tzw. „pierścień wierności małżeńskiej”. W czasach Cesarstwa Rzymskiego wymieniano go między młodymi małżonkami niczym dzisiejsze obrączki ślubne. Na owalnej płytce wyrzeźbiono wizerunek pary małżeńskiej, a delikatne rowkowania po bokach świadczą o mistrzostwie złotników z Ratiarii - starożytnego rzymskiego miasta, jednego z najważniejszych starożytnych ośrodków w północno-zachodniej Bułgarii w czasach Imperium Rzymskiego, położonego w pobliżu dzisiejszej wsi Archar w obwodzie Widyn.  Tego typu wykonanie jest charakterystyczne dla okresu z czasów cesarzy Marka Aureliusza i Kommodusa.

Można niemal wyobrazić sobie mistrza przy warsztacie, odciskającego miłość i wierność na maleńkiej płytce, nie wiedząc, że jego dzieło przetrwa tysiąclecia.

Otwarta księga

Bononia w II wieku nie była już typową twierdzą wojskową. Przeżywała swój prawdziwy rozkwit. Dla archeologów miejsce to jest wyjątkowe. Odkryte tu struktury, warstwy i artefakty tworzą niemal nieprzerwany zapis historii od I do XXI wieku. Każda warstwa Bononii jest jak kolejna strona księgi historii. W ciągu ostatniej dekady odkryto setki przedmiotów, a wciąż wiele pozostaje do odkrycia.

„Bononia to jak otwarta księga - każda warstwa mówi coś o dawnych mieszkańcach tego regionu, ich zwyczajach, rzemiośle i życiu codziennym” - mówi kierownik wykopalisk, doc. dr Zdrawko Dimitrow. „Znaleziska takie jak złoty pierścień pozwalają nie tylko wzbogacić muzealne zbiory, ale przede wszystkim zrozumieć życie codzienne sprzed dwóch tysięcy lat”.

Nie tylko pierścień rzymski czyni to miejsce niezwykłym. W warstwach z XI wieku natrafiono na pieczęć stratega miasta - dowód na to, że Bułgaria była areną nieustannych przemian i wpływów, od czasów rzymskich, przez bizantyjskie, aż po średniowieczne. Każde pokolenie pozostawiało po sobie ślad, a nowe warstwy często przykrywały poprzednie, tworząc zagadkową, czasem niewyjaśnioną mozaikę przeszłości.

Magia Bononii

Dla turystów Bononia to miejsce niemal magiczne. Spacerując po ulicach współczesnego Widinu, można poczuć, jak przeszłość wkracza w teraźniejszość. Wyobrazić sobie rzymskich mieszkańców przechadzających się ulicami, wymieniających towar i plotki, oblubieńców przygotowujących się do wesela, podczas gdy złotnik w warsztacie odciskał miłość na maleńkiej płytce pierścienia, który przez dwa tysiąclecia spoczywał w ziemi niczym kapsuła czasu.

Tajemnice czekające na odkrycie

Bułgarskie ziemie są prawdziwą skarbnicą historii. Każde wzgórze, rzeka, mur czy fragment ceramiki może kryć w sobie tysiącletnią opowieść. Bononia jest tego najlepszym przykładem. Każda nowa warstwa ziemi może odsłonić kolejną historię miłości, wojny, handlu czy codziennego życia. Każde nowe znalezisko to zaproszenie do podróży w czasie - wprost do serca bułgarskiej historii. 

Podczas gdy w Grecji czy we Włoszech archeologia od dawna dopowiada jedynie drobne szczegóły, Bułgaria wciąż zaskakuje nowymi odkryciami. Perperikon, Heraklea, Prowadia-Solnica, Bononia… Jak wiele sekretów skrywają jeszcze bułgarskie ziemie i czego dowiemy się w kolejnych latach?