Łuk Wolności - pomnik, który miał przyćmić Szipkę

Niedaleko Przełęczy Trojańskiej, ok. 15 km od Trojan, na szczycie Goraltepe (1595 m n.p.m.), ok. 15 minut spacerem na wschód od najwyższego punktu przełęczy znajduje się Łuk Wolności, który jest symbolem przełęczy Beklemeto (1525 m).

Beklemeto

Kiedyś znajdowała się tu wieża strażnicza, zwana po turecku „bekleme”, która strzegła drogi i stąd wzięła się nazwa tego miejsca. Jednak droga ta istniała już w czasach trackich. Także Rzymianie aktywnie korzystali z przełęczy.

Dzisiaj przełęcz jest jedną z 17 przełęczy w górach Starej Płaniny, które mają duże znaczenie transportowe. W sezonie zimowym z uwagi na duże opady i złe warunki drogowe droga jest zamykana dla ruchu pojazdów, ale latem jest to jedna z ulubionych arterii komunikacyjnych dla wielu turystów, a przedsiębiorczy mieszkańcy pobliskich osiedli założyli tu targowisko, na którym sprzedają jagody, zioła, dżemy i syropy.

Rośnie tu również 200-letni buk o nazwie Karcowy, który jest niemym świadkiem przemarszu wojsk rosyjskich dowodzonych przez generała Karcowa podczas srogiej zimy 1877-1878 roku w czasie rosyjsko-tureckiej wojny wyzwoleńczej.

O pomniku

Pomnik znajduje się na platformie, skąd rozciągają się fantastyczne widoki. Patrząc na północ widzimy doliny Beli Osam i Trojan, na południu rozciąga się Sredna Gora, Rodopy i Riła, a na wschodzie i zachodzie widać najsłynniejsze szczyty Starej Płaniny, w tym najwyższy jej szczyt Botew.

Dotrzeć tam można wąską, asfaltową drogą od południowej strony grzbietu, przebiegającą przez Kostov Polugar.

Pomnik budzi sprzeczne uczucia, ale pełni też funkcję swojego rodzaju drogowskazu. Został wzniesiony w 1978 roku na cześć setnej rocznicy wyzwolenia, kiedy w kraju panowała moda na monumentalne budowle.

Pomysł był taki, aby zbudować pomnik jeszcze bardziej imponujący, niż ten na Szipce. Cel nie został jednak osiągnięty, bo Szipka nadal zajmuje pierwsze miejsce w sercach Bułgarów.

Jednym z powodów, że pomnik nie został dobrze przyjęty przez Bułgarów jest fakt, że poświęcony jest „rosyjskim i radzieckim wyzwolicielom” i wyryte są na nim dwie daty, które obecnie mają dla Bułgarów przeciwne znaczenia.

Strona północna poświęcona jest bohaterstwu żołnierzy, którzy szturmowali i zdobyli Przełęcz Trojańską podczas surowej zimy 1877–1878 roku, przyczyniając się do zwycięstwa w rosyjsko-tureckiej wojnie wyzwoleńczej, ale po południowej stronie pomnika autorzy gloryfikują działania żołnierzy Armii Czerwonej, którzy wkroczyli do Bułgarii w 1944 roku.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że przejście to nie należało ani o najważniejszych punktów rosyjsko-tureckiej wojny wyzwoleńczej, a tym bardziej do wydarzeń towarzyszących wkroczeniu armii radzieckiej do Bułgarii we wrześniu 1944 roku.

Niemniej pomnik postawiono właśnie tutaj. Jest to masywna betonowa konstrukcja o wysokości 35 metrów. Na łuku znajdują się płaskorzeźby przedstawiające bułgarskich wojowników i partyzantów, a także żołnierzy rosyjskich i radzieckich, którzy są witani symboliczne w 1878 i 1944 roku chlebem i solą przez kobiety ubrane w bułgarskie stroje ludowe.

Pomnik widoczny jest z daleka. Jest to doskonały pomysł na spokojny spacer, szczególnie w cieplejszych porach roku. Miejsce jest łatwo dostępne, a panoramiczne widoki i przyroda są wyjątkowe.

Przez Beklemeto, z zachodu na wschód, przebiega szlak turystyczny Kom - Emine, będący częścią europejskiego szlaku turystycznego E3. Około 2 godziny drogi od najwyższej części przełęczy w kierunku schroniska Kozia Ściana (Kozja stena) latem można spotkać szarotkę alpejską. Jest to jedyne miejsce w górach Bałkanów, gdzie można zobaczyć ten alpejski kwiat.
 
Video

fot. 1,3-PHI-Web, 2-Photo Moments