Tutrakan - Krzyż za Odwagę

W pobliżu wsi Szumenci (Shumentsi), niedaleko miasta Tutrakan znajduje się pewne niezwykłe miejsce. Na ziemi leży ogromny bułgarski Krzyż za Odwagę, a w ziemi pochowane są kości około 10 000 osób, z czego 1776 to Bułgarzy. Obok wznosi się skromny obelisk. 

To niezwykły wojskowy cmentarz, gdzie są pochowani razem, niezależnie od narodowości wszyscy ci, którzy polegli podczas szturmu na twierdzę Tutrakan w 1916 roku.

W miejscu tym, po 1913 roku i podboju Południowej Dobrudży, Rumunia zbudowała potężną twierdzę z 15 fortami i ponad 150 armatami. Niektóre z nich były wkopane w ziemię i przykryte stalowymi kopułami. W 1916 roku, gdy doszło do bitwy (5 i 6 września), stacjonowało w twierdzy 39 000 rumuńskich żołnierzy. Mimo potężnego systemu obronnego twierdza padła po dwudniowej zaciekłej bitwie.

Po zakończeniu zwycięskiej bitwy, dowódcy armii bułgarskiej podjęli decyzję, aby wszystkich poległych, a było ich tysiące, niezależnie od narodowości pochować razem w siódmym forcie byłej rumuńskiej twierdzy.

I tu pojawia się coś naprawdę niesamowitego i emocjonalnego. Pomimo wszystkich urazów, nagromadzonej goryczy, wrogości, na pamiątkowym obelisku wyryto napis w czterech językach – bułgarskim, rumuńskim, niemieckim i osmańsko-tureckim: „Cześć i chwała tym, którzy umieli umrzeć za swoje ojczyzny”.

Na długo przed tym, zanim w Europie pojawił się szacunek między byłymi przeciwnikami w I wojnie światowej, te „dzikie i niespokojne Bałkany”, jak były często określane i ci „dzicy” Bułgarzy, dali przykład, jak oddać cześć i szacunek wszystkim tym, którzy polegli na polu bitwy.

Patrząc na te mogiły ogarnia nas nostalgia, uczucie pokory i zadajemy sobie tysiące pytań. A przede wszystkim jedno zasadnicze - po co? Czy musimy się wzajemnie zabijać i walczyć ze sobą?

W pobliżu znajduje się jeszcze jeden napis: „Podróżniku, zatrzymaj się i pokłoń się przed kośćmi poległych bohaterów walczących o wolność tej ziemi".

Pamiętajmy o tych, którzy umieli oddać życie za ojczyznę, za swoje dzieci i wnuki. Bez nich nie byłoby nas. Cześć ich pamięci!

Kompleks jest wpisany na listę 100 narodowych obiektów turystycznych.