Dewneńskie Źródła

04 Lipiec, 2025, 07:30

Czy wiesz, że niedaleko Warny znajdują się największe źródła krasowe w Bułgarii?

To Dewneńskie Źródła. Jest ich 30 i występują w siedmiu grupach, które znajdują się u stóp wzgórza Goljam Kajrak (Golyam Kayrak).

Woda wypływa z nich pod słabym ciśnieniem przez występujące uskoki, jest krystalicznie czysta, ma stałą temperaturę od 17 do 20⁰C i nie zamarza zimą. Jest wapienna. Zawiera 93% węglanu wapnia oraz nieznaczne ilości węglanu magnezu, tlenków żelaza, glinu i krzemu. Co sekundę ze źródeł wypływa do 3500 litrów wody. Na jej ilość w niewielkim stopniu wpływają sezonowe zmiany klimatu.

Dewnia

Wypływająca ze źródeł woda tworzy większe i mniejsze strumienie, które po połączeniu dają początek krótkiej rzece Dewnia, która do II wojny światowej wpływała do Jeziora Bełosławskiego. Wzdłuż rzeki znajdowało się wiele młynów wodnych, otaczająca rzekę dolina była bogatym regionem rolniczym, a pobliskie Jezioro Bełosławskie pełne było ryb.

W 1954 roku w pobliżu źródeł rozpoczęto budowę dużych zakładów chemicznych produkujących sodę i cement. Do ich produkcji wykorzystywano dobrej jakości wapień z okolicznych wzgórz, słoną wodę z pobliskiej Prowadii-Solnicy oraz wodę z Dewneńskich Źródeł. Obecnie zaopatrują one w wodę nie tylko zakłady chemiczne, ale także miasta Dewnię i Warnę. Podczas budowy kompleksu przemysłowego zmieniono w końcowym biegu rzeki Dewnia jej koryto i teraz wpływa ona do rzeki Prowadijskiej, ok. 2 km przed jej ujściem do Jeziora Bełosławskiego.

Źródła

Największym źródłem jest Dipsiza, nazywane też Bezdennym (Bezdynnija), które tworzy imponujące jeziorko. Dawniej było porośnięte, ale obecnie jest oczyszczone i można podziwiać z bliska jego piękno. W niektórych miejscach z dna jeziora tryska krystalicznie czysta woda, której temperatura wynosi około 18⁰C. Jego wody napędzają duży młyn znajdujący się na południowym krańcu źródła.

Najpiękniejszym Dewneńskim Źródłem jest Magiczne Źródło (Wyłszebnija), zwane niegdyś także Mały Havuz, które tworzy duże jezioro. Według legendy, źródło to było ulubionym miejscem Marciany, siostry rzymskiego cesarza Trajana, dlatego nazywa się je także Marciana.

Inne atrakcje

Nad jeziorem zbudowano romantyczną leśną restaurację z ptasim ZOO (GPS 43.23090, 27.58847), w pobliżu której znajdują się ruiny starożytnego amfiteatru w Marcianopolis (GPS 43.22895, 27.58631), w którym co roku jesienią odbywają się walki gladiatorów.

Będąc w okolicach Dewni, koniecznie trzeba odwiedzić również Muzeum Mozaiki, które znajduje się w centrum miasta (GPS 43.22507, 27.58504). Zbudowano go na pozostałościach dużej rzymskiej budowli z II–III wieku, w której znaleziono pięknie zachowane rzymskie mozaiki. Muzeum znajduje się na liście 100 narodowych obiektów turystycznych Bułgarii.

Marcianopolis

Dewneńskie Źródła były znane i wykorzystywane już w starożytności. W ich pobliżu powstała duża osada tracka, którą pod koniec I w. n.e. zdobył rzymski cesarz Trajan i uczynił z niej potężną twierdzę, którą nazwał Marcianopolis. Dlaczego?

Jak głosi legenda, którą opowiedział Jordanes - gocki uczony i historyk VI wieku, pewnego razu służąca siostry cesarza Trajana Marcii, myjąc się w rzece Potamos, która miała wyjątkowo czystą i smaczną wodę, a jej źródła znajdowały się w środku miasta, pragnąc zaczerpnąć wody, upuściła przypadkowo złotą amforę, a ta zatonęła, po czym po pewnym czasie ku zdumieniu wszystkich wypłynęła nagle na powierzchnię.

Było to dość zaskakujące. Puste naczynia, gdy zatoną, nie wypływają same na powierzchnię. Dlatego cesarz Trajan doszedł do wniosku, że w źródle mieszka jakieś bóstwo i założył miasto, które nazwał Marcianopoł (Marcianopolis) na cześć swojej siostry.

W późnym okresie panowania rzymskiego właśnie Marcianopoł, a nie pobliski duży port morski Odessos (dzisiejsza Warna) był nawet stolicą prowincji Dolna Mezja.

W pobliżu źródeł odkryto również starożytny Złoty Skarb Dewneński składający się z dużej ilości srebrnych i złotych monet, przechowywanych obecnie w Sofii i Warnie.

Dewneńskie Źródła to nie tylko miejsce, które warto odwiedzić. To prawdziwa oaza we współczesnym świecie i brama do przeszłości. Tutaj usłyszysz cichy szmer wody przypominający szept starożytnego gawędziarza, a każdy kamień i każda kropla są świadkami historii, które czekają na opowiedzenie. Odwiedź to magiczne miejsce i zanurz się w jego naturalnym pięknie.

fot. Żiwka Stojanowa

Autor: Przyblizamybulgarie

Napisz komentarz