Krzyż Rafaela – arcydzieło bułgarskiego i światowego snycerstwa

W Kościele Prawosławnym kult krzyża jest bardzo ważny. Krzyż jest nie tylko symbolem męki i śmierci Chrystusa, ale także znakiem zwycięstwa nad śmiercią i symbolem odkupienia. Jest postrzegany jako drzewo życia.

14 września według kalendarza gregoriańskiego (27 września według kalendarza juliańskiego) obchodzone jest Święto Podwyższenia Krzyża Świętego, upamiętniające odnalezienie Krzyża Świętego, na którym umarł Jezus Chrystus oraz jego późniejsze uroczyste podniesienie w Jerozolimie. 

Krzyż w kościele prawosławnym jest wszechobecny, ale jest w Bułgarii pewien specjalny krzyż - Krzyż Rafaela, od którego trudno oderwać wzrok, który jest dziełem wyjątkowym.

Krzyż Rafaela

Krzyża Rafaela to krzyż tronowy - reprezentacyjny krzyż, umieszczany zazwyczaj w centralnym punkcie kościoła lub ołtarza. Został wyrzeźbiony w drewnie przez mnicha o imieniu Rafael, któremu zawdzięcza swoją nazwę.

Wykonany jest z jednego kawałka bukszpanu. Ma 80 cm wysokości, grubość 3 cm, a szerokość z ramionami to 42 cm. Na tym niewielkim w sumie kawałku drewna mistrz odtworzył 36 scen religijnych z ponad 600 miniaturowymi figurami. Aby tego dokonać użył precyzyjnego dłuta, igły i soczewek powiększających.

Praca nad tym dziełem trwała 12 lat i została ukończona w 1802 roku, kiedy Rafael stracił wzrok. Krzyż Rafaela można zobaczyć w muzeum w Monastyrze Rylskim, gdzie jest wystawiony w gablocie ze szkła pancernego.

Uważa się go za szczytowe osiągnięcie rzeźbiarstwa miniaturowego i arcydzieło rzeźby w drewnie w Bułgarii i na świecie.