Wino połączy Grecję i Bułgarię

Jedna podróż, dwa kraje i historia wina liczona w tysiącach lat. Grecja i Bułgaria połączą swoje winnice, muzea, stanowiska archeologiczne i festiwale w ramach Kulturowego Szlaku Wina. Nowa trasa ma prowadzić przez północną Grecję i południową Bułgarię, pokazując, że w tej części Bałkanów wino jest czymś znacznie więcej niż napojem.

Dla miłośników wina Bałkany od dawna są jednym z najbardziej fascynujących, a wciąż nie do końca odkrytych zakątków Europy. Są tu stare lokalne odmiany winorośli, niewielkie rodzinne winnice, coraz odważniejsze nowoczesne projekty enologiczne, ale przede wszystkim niezwykła ciągłość tradycji. Wino było obecne na tych ziemiach na długo przed powstaniem współczesnych granic Grecji i Bułgarii. Teraz oba kraje chcą opowiedzieć tę historię wspólnie.

Wino ponad granicami

Nowa inicjatywa nosi nazwę Kulturowy Szlak Wina i obejmie północną część Grecji oraz południową Bułgarię. Pomysł nie sprowadza się jednak do wytyczenia kolejnej trasy prowadzącej od jednej winnicy do drugiej. Kulturowy Szlak Wina nie ma być jedynie przewodnikiem po miejscach, w których można napić się wina. Ambicją projektu jest pokazanie, jak winorośl i wino towarzyszyły mieszkańcom tej części Bałkanów przez kolejne epoki.

W jeden szlak mają zostać połączone winnice, muzea, stanowiska archeologiczne oraz festiwale i wydarzenia związane z kulturą wina. Dzięki temu podróż będzie mogła stać się opowieścią o tym, jak przez stulecia zmieniały się uprawa winorośli, produkcja wina oraz zwyczaje związane z jego spożywaniem. Punktem wyjścia będzie starożytność, ale trasa ma prowadzić aż do współczesnego winiarstwa. To właśnie wino może stać się naturalnym przewodnikiem po tej wielowarstwowej przeszłości, łącząc jej odległe epoki.

W cieniu Dionizosa

Jednym z najciekawszych elementów projektu będzie dziedzictwo związane z Dionizosem - greckim bogiem wina, płodności i ekstazy. Jego kult był silnie związany ze światem starożytnych Bałkanów, dlatego organizatorzy chcą pokazać nie tylko samo winiarstwo, lecz również jego religijny i społeczny wymiar.
To właśnie ten element może odróżniać nową trasę od wielu popularnych europejskich szlaków enoturystycznych.

Podróżnik nie będzie musiał ograniczać się do degustacji kolejnego rocznika i zwiedzania piwnicy. Będzie mógł zobaczyć zabytki i archeologiczne świadectwa kultury, w której wino miało znaczenie rytualne, symboliczne i społeczne, a następnie odwiedzić współczesną winnicę działającą w tym samym regionie. W jednej podróży spotkają się więc archeologia, historia, gastronomia i enologia.

Od Salonik w stronę Bułgarii

Partnerem wiodącym przedsięwzięcia jest Muzeum Archeologiczne w Salonikach. Po stronie greckiej w projekcie uczestniczy również organizacja skupiająca producentów wina z północnej Grecji. Bułgarię reprezentują natomiast Muzeum Archeologiczne w Sandanskim oraz stowarzyszenie Unia na rzecz Odbudowy i Rozwoju.

18 września w Muzeum Archeologicznym w Salonikach odbyło się spotkanie inaugurujące jego realizację. Był to jednak początek prac, a nie otwarcie gotowej trasy. Projekt właśnie wystartował i będzie realizowany do 2028 roku.

Jakie winnice znajdą się na trasie? Tego jeszcze nie wiemy. W opublikowanym obecnie oficjalnym opisie Kulturowego Szlaku Wina nie ma listy winnic, które będzie można odwiedzić. Nie wskazano również konkretnych win ani odmian winorośli, które miałyby stać się wizytówkami trasy. Sam wybór regionów jest jednak dla miłośnika wina bardzo obiecujący. 

Bałkany mogą przyciągnąć enoturystów

W Europie podróżowanie szlakami winnymi nikogo już nie dziwi. Toskania, Bordeaux, Rioja czy dolina Douro od lat potrafią zamieniać wino w podstawę oferty turystycznej - z noclegami, restauracjami, degustacjami, zabytkami i krajobrazem.

Bułgaria i północna Grecja nie próbują jednak być drugą Toskanią. Ich atutem może być właśnie bałkańska odrębność - lokalne odmiany winorośli, kuchnia, archeologia i historia sięgająca czasów, gdy picie wina było częścią obrzędów, religii i życia społecznego. Winiarska podróż przez północną Grecję i południową Bułgarię ma pokazać zupełnie inne oblicze obu krajów niż to znane masowej turystyce - bardziej kameralne, kulinarne i nastawione na odkrywanie regionu.

Kieliszek, który opowiada historię

Najciekawsza w całym przedsięwzięciu jest jednak sama idea potraktowania wina jako wspólnego języka dwóch sąsiednich krajów. Nie jako celu samego w sobie, lecz jako przewodnika po ich historii, kulturze i krajobrazie. Jednego dnia turysta będzie mógł odwiedzić muzeum lub stanowisko archeologiczne, później współczesną winnicę, a wieczorem poznać lokalną kuchnię. Zamiast kilku niezależnych atrakcji ma powstać jedna opowieść o miejscu i ludziach, którzy je zamieszkiwali i zamieszkują.

Granice państwowe zmieniały się tutaj wielokrotnie. Winorośl pozostała. Przez stulecia zmieniały się techniki produkcji, naczynia, religie, obyczaje i gusta. Zmieniało się również samo wino. Ale jego obecność w życiu mieszkańców regionu okazała się wyjątkowo trwała.

Jeżeli twórcom Kulturowego Szlaku Wina uda się tę ciągłość dobrze pokazać, może powstać coś więcej niż kolejna atrakcja turystyczna. Może to być podróż przez kilka tysięcy lat europejskiej kultury - od świata Dionizosa po kieliszek nalewany dziś w niewielkiej bałkańskiej winnicy. A to już bardzo dobry powód, by zamiast po raz kolejny kierować się prosto na grecką czy bułgarską plażę, pewnego dnia skręcić w stronę winnic.