TurlaKiada 2026 wśród bajkowych skał Belogradczika

Wyobraź sobie miasto otoczone gigantycznymi czerwonymi skałami, które wyglądają jak dzieło fantastycznego rzeźbiarza. Dodaj do tego jeszcze wielowiekowy jarmark, muzykę, lokalne tradycje i aromat potrawy, której recepturę, według legendy, podarował sam św. Piotr. Tak właśnie zapowiada się TurlaKiada 2026 w Belogradcziku, która odbędzie się w dniach 26-27 czerwca 2026 roku. 

TurlaKiada  i Festiwal Białego Muża  poświęcony jest jednej z najbardziej charakterystycznych potraw północno-zachodniej Bułgarii.

Czym jest biały muž?

„Biały muż” (bułg. „бел муж”) to tradycyjna potrawa regionu turlackiego, przygotowywana z młodego, świeżego sera i mąki. Choć składniki wydają się niezwykle proste, efekt końcowy zachwyca kremową konsystencją i bogatym smakiem. Danie przygotowuje się poprzez powolne roztapianie niesolonego sera, a następnie stopniowe dodawanie niewielkiej ilości mąki. Całość miesza się aż do momentu, gdy masa zgęstnieje, a naturalne masło zacznie oddzielać się od reszty składników.

To jedno z tych tradycyjnych dań, które powstały z prostych produktów dostępnych na wsi, a z czasem stały się symbolem regionalnej tożsamości.

Legenda o świętym Piotrze

Według lokalnej legendy autorem dania jest sam św. Piotr, a wszystko wydarzyło się podczas żniw w dzień św. Piotra.
Pracujący w polu żniwiarze mieli przy sobie jedynie trochę świeżego sera. Kiedy jednak upał stał się nieznośny, ser zaczął się topić. Sam św. Piotr zszedł na ziemię, by pomóc ludziom przy zbiorach. Widząc ich skromny posiłek, roztarł między dłońmi kilka kłosów zboża i posypał roztopiony ser powstałą mąką.
Żniwiarze wymieszali składniki i tak narodził się biały muż, który stał się kulinarnym symbolem regionu.

Święto św. Piotra i tradycja od 1906 roku

Festiwal TurlaKiada odbywa się podczas tradycyjnego Jarmarku Belogradczickiego, organizowanego nieprzerwanie od 1906 roku, pod koniec czerwca, z okazji święta św. Piotra i Pawła. Nieprzypadkowo to właśnie św. Piotr jest patronem Bełogradczika. Imię Piotr wywodzi się bowiem od greckiego słowa oznaczającego „skałę” lub „kamień”, co idealnie współgra z charakterem tego uroczego miasteczka.

To właśnie niesamowite skały wyglądające niczym z innej planety, sprawiają, że Bełogradczik znajduje się na listach najpiękniejszych miejsc Europy. Monumentalne formacje skalne powstały miliony lat temu, przypominające gigantyczne wieże, zamki, postacie ludzi i zwierząt, ciągną się na długości kilkudziesięciu kilometrów, osiągają nawet ponad 200 metrów wysokości i rozsławiają okolicę.

Miejscowi od pokoleń nadają skałom nazwy związane z ich kształtami. Można tu zobaczyć między innymi Madonnę, Jeźdźca, Mnichów, Niedźwiedzia czy Szkołę. Szczególnie spektakularnie prezentują się o zachodzie słońca, gdy czerwone piaskowce przybierają intensywnie pomarańczowe i purpurowe barwy. To właśnie dzięki tym niezwykłym formacjom Belogradczik bywa nazywany „miastem skał” lub wręcz „skalną stolicą Bułgarii”.

Co czeka odwiedzających podczas TurlaKiady?

Podczas festiwalu zaplanowano:

• pokazy przygotowywania białego muża na żywo,
• degustacje,
• sprzedaż lokalnych produktów,
• spotkania z mistrzami tradycyjnej kuchni,
• udział gości z Serbii, gdzie biały muž został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Pokazy gotowania będą odbywać się każdego dnia festiwalu od godziny 18:00.

Spotkanie kultur pogranicza

TurlaKiada to nie tylko święto jedzenia. To także okazja do poznania kultury Turłaków - grupy etnograficznej zamieszkującej pogranicze bułgarsko-serbskie. Region ten przez wieki rozwijał własne zwyczaje, gwarę, muzykę i kuchnię, stanowiąc fascynującą mozaikę kultur Bałkanów.
To również jeszcze jedna okazja by zobaczyć fantastyczne Bełogradczyckie Skały.