60 lat Surwy gdy Pernik zakłada maskę

Kiedy w środku zimy większość z nas marzy o ciepłym kocu i kubku herbaty, w bułgarskim Perniku aż kipi od emocji. Ulice miasta stają się tętniącą życiem sceną – słychać dźwięk dzwonów, rytmiczny tupot tysięcy przebierańców i śmiech ludzi ukrytych pod barwnymi, niekiedy upiornymi maskami.

To właśnie Surwa – jeden z najbardziej niezwykłych i barwnych festiwali maskarad w Europie, który w styczniu 2026 roku będzie świętował swoje 60-lecie.

Kiedy tradycja spotyka nowoczesność 

Międzynarodowy Festiwal Zabawy Maskaradowej Surwa (Surva) odbywa się w Perniku nieprzerwanie od 1966 roku i z biegiem dekad wyrósł na największe wydarzenie tego typu na kontynencie. Od 16 do 25 stycznia 2026 roku miasto znów stanie się europejską stolicą masek, rytuałów i sztuki ludowej.

Z okazji jubileuszu organizatorzy przygotowali wyjątkowy program – nie tylko barwne pochody, ale też koncerty, wystawy, spektakle, instalacje artystyczne i warsztaty, które ożywią każdy zakątek miasta.
 
Aby pomieścić rekordową liczbę uczestników po raz pierwszy w historii festiwalu, wielkie parady odbędą się w dwa weekendy z rzędu – 17-18 oraz 24-25 stycznia. Swój udział zapowiedziały grupy z całego świata - z Francji i Włoch po USA, Portugalię i Grecję. 

Duch dawnych obrzędów 

Ale czym właściwie jest Surwa? To nie tylko widowisko – to żywy rytuał, sięgający korzeniami dawnych, jeszcze przedchrześcijańskich czasów.

Dawni Bułgarzy wierzyli, że podczas długich zimnych nocy po świecie krążą złe duchy. Aby je przepędzić i przywołać pomyślność, ludzie zakładali maski i dzwony, tańczyli, hałasowali, aby przestraszyć i wypędzić zło.
 
Tak pojawili się surwakari – barwni uczestnicy zimowych obrzędów, których teraz możemy zobaczyć podczas festiwalu w Perniku. W swoich potężnych, często przerażających maskach z rogami, futrem i dzwonami odpędzają zło i przynoszą szczęście.
 
Z biegiem lat te lokalne obrzędy przekształciły się w barwny spektakl kulturowy, ale ich duch pozostał ten sam. Surwa to święto odnowy, radości i wspólnoty – moment, w którym człowiek i natura symbolicznie rozpoczynają nowy cykl roku. 

Europejska stolica maski 

W 2026 roku Surwa odbędzie się po raz trzydziesty drugi, a jednocześnie będzie to edycja wyjątkowa: Pernik został oficjalnie uznany przez Federację Europejskich Miast Maskaradnych za Europejską Stolicę Maskarad i Globalne Centrum Tradycji Maskowych.

To ogromne wyróżnienie nie tylko dla miasta, ale i dla całej Bułgarii – kraju, który potrafi łączyć dawne rytuały z nowoczesnym podejściem do kultury i sztuki.
 
Nowy jubileuszowy znak graficzny festiwalu, zaprojektowany przez artystkę Marinę Stojanową, symbolicznie łączy tradycyjną maskę z nowoczesną formą – tak jak sama Surwa łączy przeszłość i przyszłość w jedno pulsujące serce. 

Dlaczego warto przyjechać na festiwal do Pernika? 

Bo Surwa to nie tylko folklor – to energia, kolory, muzyka, wspólne tańce i poczucie, że przez kilka dni cały świat może śmiać się i świętować razem. To także okazja, by zobaczyć, jak stara magia może żyć w nowoczesnym świecie – bez nostalgii, za to z dumą i radością.
 
Więc jeśli w styczniu 2026 roku będziesz mieć ochotę na coś zupełnie innego niż ferie w górach – Pernik czeka. Może wrócisz stamtąd z dzwonkiem, maską... a może z odrobiną dawnej bułgarskiej magii w sercu.

fot. gmina Pernik